“Görünüyorum, öyleyse varım”
Dijital çağda varoluş; yalnızca düşünmek ya da yaşamakla sınırlı değil, görünür olmak adeta var olmanın yeni koşulu haline geldi. Sosyal medyada bir anı paylaşmadığımızda onu gerçekten yaşamış sayılır mıyız? Beğeniler, yorumlar ve takipçi sayıları modern zamanın görünürlük ölçütlerine dönüşürken, dikkat ekonomisi hepimizi farkında olmadan bu oyunun içine çekiyor. Hayatımızı sarmalayan bu döngülere kapıyı kapatıp, “Hiçbir şeyi takip etmek zorunda değilim” evresine geçişin mutluluğuna ne dersiniz?


- TEXT Nihan Bora
- ARTWORKS Melih Çebi
Teknolojinin doğru ve bilinçli kullanıldığında faydalarının daha çok olduğunu düşünüyorum. Fakat bu dosyayı hazırlarken bu iyimserliğimden biraz uzaklaştığımı söylemeliyim. Mesele; sadece bizim doğru, bilinçli kullanmamız değil. Teknoloji üretenlerin bizi çevrimiçi tutmak için verdiği çaba, bizim farkındalığımızın çok ötesine geçiyor. Dijitalde var olma hadisesi, yaşamakla eşdeğer hale geldi ve teknoloji bizi avcunun içine öyle bir aldı ki, deyim yerindeyse onu elimizin tersiyle itip offline bir dünyaya özlem duyar olduk ve bu özlemi de gidermeye başladık bile. Fransız filozof ve matematikçi René Descartes’ın 17. yüzyılda akıl üzerinden varoluşu tanımlamak için söylediği o kült “Düşünüyorum, öyleyse varım” mottosu, bugün radikal bir dönüşüme uğradı. O dönemde, insan ve bireysel rasyonalite toplumun merkezinde yer alıyordu.Bireyin düşünme yeteneği ise, “düşünebildiği” sürece bir insanın “var olduğunu” kanıtlamaya yetiyordu. Günümüzde ise görünürlük akıldan çok, varoluşun temel ölçütü haline geldi ve bu motto, “Görünüyorum, öyleyse varım”a dönüştü.
Sosyolog ve sosyal psikolog Erving Goffman’ın 1956 yılında öne sürdüğü “benlik sunumu” kuramı, günümüzde yaşadıklarımızla büyük bir benzerlik gösteriyor. Goffman, teorisinde toplumsal hayatı bir tiyatro sahnesine benzetir. İnsanlar, başkalarının önünde sürekli bir rol oynar ve “izlenim yönetimi” yapar. Size de tanıdık geldi mi? Ön sahne; başkalarının bizi gördüğü, performans sergilediğimiz alan. Arka sahne; kimsenin görmediği, maskelerin düştüğü alan. İzlenim yönetimi ise başkalarının bizi nasıl görmesini istediğimizi kontrol etme çabası.
Giriş yapın
İçeriklerimizi okumak için giriş yapın